د طب په برخه کې د نوبل سږني جايزې امريکايي پوهانو، اليزابت بلکبورن، کارل گرايدراوجک سوزتاک گټلې دي .
د فزيک په برخه کې د ٢٠٠٩ کال جايزه هم امريکايي فزيک پوهانوترلاسه کړې چې چارلزکانو، ويلارد بويل اوجورج سميت دي .
د کيميا په برخه کې د نوبل جايزه سږکال وين کاتارامان، راما کريشنان اوتوماس ايستيتز چې امريکايان دي اواسراييلي ادايي يونات ترلاسه کړې ده .
د ادبياتو په برخه کې د نوبل جايزه هرتا مولر گټلې ده، خو د نوبل جايزه کله پيل شوه اوڅه ارزښت لري؟
الفرد نوبل هغه سويډنى پوه دى چې ديناميټ يې کشف کړل .
نوموړي له دې چاودېدونکوتوکونه زياتې پيسې په لاس راوړې .
ده په ١٨٩٥ کال کې د مړينې پرمهال وصيت وکړ چې دده له گټلو پيسو نه دې يوه برخه هرکال دکيميا، فزيک، طب ، ادبياتو او سولې په برخه کې هغه چاته ورکړل شي چې په دې برخه کې يې زياتې هلې ځلې کړې وي اويايې اختراع گانې کړې وي .
اوس دې جايزې ته يوه پنځه کسيزه کمېټه هرکال په دغو برخوکې يوڅوک غوره کوي او د نوبل جايزه ورکوي . داجايزه له يوه مډال، وياړليک او زياتو پيسونه جوړه ده .
د نوبل لومړنۍ جايزه په ١٩٠١ کال کې رونتيگن ته داکسرې د وړانگو د اختراع په بدل کې ورکړل شوه .
ځينې مشهورکسان چې داجايزې يې ترلاسه کړې دي په دې ډول دي :
مېرمن ماريې کوريې ته د راډيومواو پولونيمو د کيمياوي عناصرو د کشف په بدل کې،
د مدني حقونو مبارز مارتين لوتيرکينگ ته د سولې په برخه کې،
فزيک پوه البرت انشتاين ، د طب د برخې فرانسيس کريک ،
د پنسلينو داختراع په برخه کې الکساندر فليمنگ اوهوارد فلوري ته،
روسي مشهور ليکوال الکساندر سولژېنيڅين ته د ادبياتو په برخه کې ،
په لومړى او دويمه نړيواله جگړه کې د سره صليب د هڅوله امله دې ټولنې ته او د اقتصادي احصايې په برخه کې سکاتلندي اقتصاد پوه کليف گرنجر ته .
د جايزې د ورکوونکې کمېټې مشرتورب جيورن چې په نړيواله کچه پېژندل شوې څېره ده، ولسمشر بارک اوباما يې د سږکال د نوبل د سولې جايزې گټونکى اعلان کړ :
((سږکال د ناروې کميټې هوډ کړى چې د ٢٠٠٩ کال د سولې جايزه ولسمشر بارک اوباما ته د هغه د نړيوالو ديپلوماتيکو هڅو په بدل کې ورکړي .))
ښاغلي اوباما په سپينه ماڼې کې د جايزې تراعلان وروسته وويل چې د دې جايزې د اعلان په اړه حيران خو خوښ دي. نوموړى وويل داجايزه د نړۍ د ټولو خلکو د زړوتيا په بدل کې ترلاسه شوې ده .
دا جايزه زما د ادارې د هڅو پايله نه ده، بلکې د ټولې نړۍ د زړورتيا پايله ده. نوځکه داجايزه بايد د هغو خلکو ترمنځ ووېشله شي چې د عدالت د ټينگښت لپاره يې کارکړى دى .
دا جايزه بايد هغې ښځې چې د خپل ماشوم د حقونو د ترلاسه کولو لپاره سړک ته راوزي اولاريون کوي، هغه مشرته چې دديموکراسۍ د ژمنې لپاره په کورکېنول شوى، هغه سرتېري ته چې ژوند يې له لاسه ورکړى، او د نړۍ ټولو مېرمنو او سړيو ته چې ځانونه يې د سولې قرباني کړي، ورکړله شي .
ښاغلي اوباما ته د ٢٠٠٩ کال د نوبل د جايزې ورکړه له بېلابېلو غبرگونونو سره مخامخ شوه . ډير په دې باور دي چې ښاغلي اوباما ته ددې جايزې ورکړه د هڅونې اړخ لري، ځينې يې ستايي اوځينې يې له وخته مخکې بولي، د بېلگې په توگه د پولند پخواني ولسمشر ليخ والينسه وايي ښاغلي اوباما داسې څه نه دي ترسره کړي چې د نوبل د سولې جايزه دې وگټي اوهغه له وخته مخکې بولي.
خو د نړيوالې اتومي ادارې مشر محمد البرادعي وويل ولسمشراوباما يوځل بيا د اتومي وسلې له منځه وړل د نړيوالې اجنډا په سرکې راوستل نو ځکه د دې جايزې وړ دى او نوموړى يې وستايه :
د ملگرو ملتونو د امنيت شورا د تېرې اوونۍ په غونډه کې د ښاغلي اوباما هغه څرگندونې چې له اتومي وسلې نه د خلاصې نړۍ غوښتنه يې وکړه په دې مانا دي چې هغه پخپله ددې برخې مشرتوب په غاړه اخيتسى دى . له روسيې سره د اتومي وسلې د له منځه وړلو پرسر هغه بحث چې دا دى شل کاله کېږي نه دى شوى ، يو بنسټيز بدلون دى .
تېر ځل ايرانۍ تبعه شيرين عبادي د بشري حقونوپه برخه کې د زياتو هلوځلو لپاره د سولې جايزه وگټله او سږکال د افغانستان د بشري حقونو د کميسيون مشره سيما سمر هم دې جايزې ته کانديده وه. هغه کسان چې د نوبل جايزه گټي ، دا جايزه د دوى په ژوند څه اغېز کوي؟ مېرمن عبادي په دې اړه وايي :
(( هغه کسا ن چې داجايزه گټي ، بايد خپل ژوند د سولې ټينگښت ته ځانگړى کړي، نوبايد ولسمشربارک اوباما هم د نړيوالې سولې د ټينگښت لپاره هلې ځلې وکړي .
د نوبل جايزه د هغې د گټونکو لپاره زيات معنوي ارزښت لري او دا تر ټولو لوړه جايزه ده چې څوک يې په دې برخه کې ترلاسه کوي .))
سلگونونوروکسانوته داجايزې ورکړل شوې دي او اوس هم دا لړۍ روانه ده .
د اقتصاد په برخه کې به د ٢٠٠٩ کال د نوبل جايزه د دوشنبې په ورځ اعلانېږي .
د نوبل سږنۍ جايزه ١ ميليون او ٤ سوه زره امريکايي ډالره ده .
