حکیم الله مسود د بیت الله مسود ځای ونیوه

      

د پاکستاني طالبانو یو لوړ رتبه مقام وایي، دې ډلې د بیت الله مسود ځای ناستی ټاکلی دی.

  ویل کېږي چې بیت الله مسود د اګسټ په پنځمه د امریکا د بې پیلوټه الوتکو په حمله کې وژل شوی دی.

 مولوي فقیر محمد اسوشیتد پرس آژانس ته ویلي: مسود ژوندی دی خو ډېر سخت ټپي دی او له دې امله د پاکستان د تحریک طالبان د ډلې شورا د نوموړي ځای ناستی وټاکه.

 نوی ځای ناستی د بیت الله مسود نژدې یاور حکیم الله مسود دی چې یو غښتلی قومندان دی، او د اورکزیو له قبایلي سیمې څخه عملیات کوي.

 د پاکستان د استخباراتي ادارې مقامات وایي، د پاکستان د تحریک طالبان ویاند مولوي عمر چې روانه میاشت نیول شوی دی، تایید کړې ده چې مسود د آګسټ په پنځمه د خپل خسر په کور کې د متحد ایالاتو د استخباراتي الوتکو په حمله کې وژل شوی دی.       

د غاښو انا تومي یا دغاښو د جوړښت څېړنه

  (Dental - Anatomy)
ژباړه د « ویکي پېدیا» څخه  (Wikipedia)   
دیوه ځوان انسان  دغاښو شمېر ۳۲ وي . د غه غاښونه په زاموکي په دې ډول ځائ پر ځائ سوي دي : ۸ غاښه لاندي اوباندي د مخ غاښونه، ۴ نېښونه لاندي باندي او  ۲۰ نور پلن غاښونه لاندي باندي دننه په خوله کي پر زامو باندي ټینګ دي . ځیني انسانان له طبعیته څلور د عقل غاښونه نه لري، چې دغه ۴ دعقل غاښونه په ۱۷ کلنۍ یاپه  ۳۰ کلنۍ کي راځي . نو د دغو انسانانو دغاښو شمېر ۲۸ توغاښو ته رسيږي .
د ماشومانو غاښونه  ( دشېدوغاښونه) چې ټوله پوره سي  ۲۰ غاښووي . طبعي د یوه ماشوم د شېدو غاښونه د ۶ ږو میاشتو یا د ۹ هو میاشتو څخه پیل کېږي . ځیني استثناي حالتونه هم سته ، چې ماشومان په ۴ میاشتنۍ هم د  غاښو په ایستلو پیل کوي او یا چې له موره پیداسي غاښونه ولري . دغه ۲۰ غاښه  تر دوه نیم کلنۍ پوري پوره کېږي  . د ماشوم په خوله کي  دغه غاښونه داسي ځائ پر ځائ سوي دي :  ۸ دمخ غاښونه ۴ نېښونه او ۸ د پاي غاښونه دي، چې په دې حساب لس  غاښه پورته او لس کښته دي .     وروسته تر شپږ کلنۍ بیا تر ۱۲ کلنۍ پوري  اصلي یاني پاته کېدونکي غاښونه راځي .

د مخ غاښونه او نېښونه ټوله یوه ريښه لري . پلن غاښونه یوه یا درې ريښې لري . د غاښو دريښو شمېر په ځانګړیزه توګه  د یوه وګړي نه تر بل وګړي پور فرق لري، خو په عمومه توګه هرڅومره چې غاښ د خولې پاې ته کېږي ريښې ئي ډېريږي .
دانسان  غاښونه چې ليدل کېږي مختلف ښکاري، خو د ټولو جوړښت یو شی دی . غاښونه چې تر ووریو پورته ښکاري  ورته د غاښو «تاج » یا سروکي واي . تر سروکو کښته چې یو څه باریکه او ريښې خواته ځي  د غاښ غاړه یا تنه واي، په وورویو کي پټي وي نه ښکاري . کښته د غاښ تر تنې د غاښ ريښه ده، چې  دوه پر دریمه د ټوله غاښ جوړه وي  .  نو په دې ډول  غاښ په شکولکه کي ټینګ ولاړ دی . دغاښ سروکی په یوه پرده کي پټ دی، چې د غي پردې یا نسج ته  د غاښ مینا واي . دغه پرده ډېره کلکه ده یاني د بدن تر ټولو هډوکو کلکه ده . دغه مینا ۹۸ وي په سلو کي د معدني مالګو څخه لکه کلسیم، فوسفات او فلور څخه جوړه سوې ده . د غاښ د فلور تړښتي جوړښت د غاښ د کلکواله سره  ډېره مرسته کوي .  دغاښ مینا و هر ډول انساني فشار ته مقاومت لري . مګر و هر کمیاوي فشار ته مقاومت  نه لري . مکروب  او تېزاب  کولاي سي  هر څرنګه چې کلکه مینا وي ملایمه کي او خوږه وي  ئي . تر دغي کلکي پردې لاندي د غاښ مونډه (Dentin) دی، چې د غاښ تر مینا څه ملایم دی او د غاښ عمومي برخه جوړه وي . د غاښو مینا او دغاښو مونډه  د کلکو توکو څخه دغاښو شمېرل کېږي . د غاښ په مونډه کي وړوکی نری کانال تېرسوی ، چې په دغه کانال کي د غاښ اعصاب تېر سوي ، چې په دغه واسطه د یوه خوږ او یا د غاښ د ناموزه کېدو خبر د غاښ و د ننه ته ورکوي .  د غاښ مینا د غاښ د تنې سره ډېره نازکه کيږي، چې په دې ډول د غاښ مونډه حفاظه نه لري . که چيري وورې د غاښ څخه څه کښته راسي نو دغه ځائ لڅ  شي او بې حفاظې پاته شي، که له دغه ځا یه سره د غاښو برس، تودې یا سړې اوبه ځني ومښلي  ډېره بې ځایه څانګه کوي .
 برعکس د مینا بیا د غاښ مونډه (Dentin) د ژوند تر پایه که غاښ جوړ وو تل که خوږ سو برته غوښه راوړي او   جو ړیږي . دغه لامل دی، چې  د غاښ حساسیت،  وروسته تر یو څه مهاله له منځه ځي یاني غاښ بېرته جوړيږي .

دغاښ حرام مغز (Pulpa)  

د غاښ په دننه کي یوه پسته ماده پرته ده، چې دغه دغاښ حرام مغز دي، چې د غاښ د عصب سره یو ځائ دی .  او د غاښ د وینو بهیر سمه وي  او غاښ له دننه څخه په وینو تغذیه کوي .اودغه حرام مغز  چې دغاښ د ريښې د څوکه په یوه وړوکي سوري کي دی دشکولکي سره تړاو پیدا کوي . د عصب ریښې او د وینو وړوکي رګونه د غاښ د څوکي د سوري څخه    و هډوکو ته  د غاښ په  حرام مغز کي  ورځي .

غاښونه باید ښه وساتل سي تل د غاښو په کرېم پرېوله سي او یا په ملایم پا ک مسواک پرېوله سي . کلک شی باید په غاښ مات نسي په کال کي دوه واره د غاښو ډاکټر ته ورتګ هرومرو دی  . هغسي د غاښو برس باید استعمال سي،چې  وورۍ ئي مني .              یود  پاړسي شاعر واي
لذت دنیا زن و دندان بود      ګر زن و دندان نباشد جهان ویران بود

روغتیایی معلومات

Hello Friends, please note...

Do not turn on A/C immediately as soon as you enter the car!

Please open the windows after you enter your car and do not turn ON the
air-conditioning immediately. According to a research done , the car dashboard ,
sofa , air freshener emits Benzene , a Cancer causing toxin (carcinogen- take note
of the heated plastic smell in your car). In addition to causing cancer , it poisons
your bones , causes anemia , and reduces white blood cells. Prolonged exposure
will cause Leukemia , increasing the risk of

cancer may also cause miscarriage.

Acceptable Benzene level indoors is 50 mg per sq. ft. A car parked indoors with
the windows closed will contain 400-800 mg of Benzene. If parked outdoors
under the sun at a temperature above 60 degrees F , the Benzene level goes up
to 2000-4000 mg , 40 times the acceptable level.... & the people inside the car will
inevitably inhale an excess amount of the toxins.

It is recommended that you open the windows and door to give time for
the interior to air out before you enter. Benzene is a toxin that affects your
kidney and liver , and is very difficult for your body to expel this toxic stuff.

"When someone shares something of value with you and you benefit from it , you have a moral obligation to share it with others"

دميرمنو بيماري (ناروغي)

بل توپير چي دنارينه او ښځي ترمنځ ليدل کيږي، دبيماريو ډيروالى،څرنګوالى او دهغوي په وړاندي ټينګار دى .

ځينى بيماري (ناروغي) شته چي دښځي جسمي او روحي قوت کموي .مثلاً دميرمنو مياشتنۍ بيماري (ناروغي) داولاد تر زيږولو وروسته بيماري ،په ګيډه کي داولاد روزل،ماشوم ته شيدي ورکول. ټول هغه څه دي چي دجسمي او روحي قواوو په کم وسي کولوکي اغيزه لري .

موږ به په دي ليکنه کي يوازي دښځي دمياشتنۍ بيماري هغه منفي اغيزي ووايوچي په ښځه يي لري .

دمياشتني بيماري په وخت کي، دښځي دزړه خوځښت کمزوري کيږي،په تنفس اوهضم کي يي توپيرليدل کيږي،ذهني تمرکز بايلي،په احساساتو اوخيالاتو کي يي فرق پيدا کيږي.په حقيقت کي ښځه په مياشتنۍ بيماري (ناروغي) کي دروغتيا اوناروغي ترمنځ حالاتوکي ژوند کوي .

داکتر اميل نوويک ليکي :په حايضه ښځه کي دسر درد، د اندامونو سستي،داعصابوکمزوري،دمثاني ناارامي،دهضم خرابي،زړه ايشيدل ،قي کول،په سينه کي درد،په اوازکي تغير او دتنفس خرابيدل ليدل کيږي.

داکتر ګپ هارد ليکي :دهمدي بيماري (ناروغي) په ورځوکي ښځه ستوماني محسوسوي،تر نامه لاندي يي درد وي،خوله يي وچه وچه کيږي .دعصبي کمزورتيا له کبله ژرپه غصه کيږي او ژړا ورځي.

متخصصين وائي :دهمدي بيماري  په وخت کي په ښځه دومره ذهني دباو(فشار) پروت وي چي که ټکټ خرڅوي غلطي به پکي کوي. که موټرچلوي وارخطايي به ورسره وي .په ليکنه کي به غلطي کوي .جملي به غلطي جوړوي .په هرکار کي به يا غلطي کوي اويا به پکي ډيره تلولۍ وي چي په حقيقت کي يي ډيرکارونه له ارادي وزي.ذهني کمزوري يي دومره زياتيږي چي کله ،کله ترځان وژني ورسيږي .جرمونه اوځان وژنه تر ٦٠% زيات په همدي ورځوکي تري پيښيږي .کله ،کله خو يوه شريفه ميرمن ديوي داسي ګناه مرتکبه شي چي وروسته ورباندي پيښمانه وي.

دحمل په ورځوکي هم دميرمنوپه جسمي او ذهني قواووکي کمزوري ښکاره وي، په ځانګړي ډول ،په وروستني مياشت کي خو يي ټولي قواوي بايللي وي.کومه غذاچي خوري له هغي څخه يوازي دژوندي پاته کيدلوپه کچ دښځي بدن ته رسيږي .نوره ټوله دشيدو له لاري دماشوم دبدن په وده کي مصرفيږي.

داولاد زيږولو په وخت اوبيا تر يوه کاله پوري خو دډيرونورو بيماريو احتمال هم زيات وي چي ښځه ورباندي اخته کيږي.

له دي سره ،سره ديوه ماشوم مورپه فطري ډول ،ټوله پاملرنه دماشوم لورته اړوي او نوروکارونو ته يي توجه کمه وي، ځکه په فطري توګه دنسل دبقا دمصلحت له پاره ښځه همداسي جوړه شوي ده ،څو ماشومان وروزي اوتر هرکار همدي کارته زيات ارزښت ورکوي.

ايا د ښځو د عکسونو ځړول د افغاني کلتور او مذهب خلاف کار دی؟

په افغانستان کې د ټاکنو لپاره د منډو ترړو په لړ کې هرې خواته د کانديدانو تصويرونه ځړول شوي چې د ښځينه نوماندو عکسونه هم په کې زيات تر سترګو کېږي، خو داسې ښکاري چې د ښځينه نوماندو د عکسونو پر خپرولو سره يو شمېر خلک خوښ نه دي .

 

ځينې کسان په لارو، کوڅو او بازارنو کې

 د ښځو د عکسونو ځړول د افغاني کلتور او مذهب پر خلاف کار بولې . خو يو شمېر نور بيا د ټاکنو د کمپاين په موخه د قوانينو له مخې دا کار د نارينه او ښځو لپاره يو ډول قانونې حق ګڼي .

په افغانستان کې د ټاکنيزو منډو ترړو له هلو ځلو درې اونې تېرې شوې دي، ولسمشرۍ او ولايتي شوراګانو ته نوماندو افغان مېرمنو له خپلو سيالانو سره سم د خپل کمپاين په موخه خپل عکسونه او پوسترونه د کابل په ګډون په ډېرو ولايتونو کې د ښار د سړکونو، دېوالونو، شنو ونواو د برېښنا پر دنګو ولاړو پايو ځړولي چې د هرلاروي پام ځانته را اړوي .

په کابل کې خلک د ښځينه نوماندو د دغه عکسونو په اړه بېلابېل غبرګون ښيي .

ځينې خلک د ټاکنيزو هلو ځلو به لړ کې د ښځو د نښلول شويو عکسونو هرکلی کوی او ستايي يې، په تېره بيا هغه کسان چې د دوی پلويان دي ، دخپلو هټيو پر ښيښيو او د خپل کور پر دېوالونو د ښځينه نوماندو تصويرونه ځړولي .

خو يو شمېر نور بيا اصلاً ورته نه ګوري او څيرې کوي يې . ځينې افغانان چې په دې نظر دي وايي په لارو، کوڅو او بازار کې د ښځو د عکسونو ځړول د افغاني کلتور او مذهب پرخلاف کار دی .

ښځه يا د کور ده يا د ګور

د کابل ښار يو اوسېدونکی اسدالله وايي: (( نوم مې اسدالله دی ، زما په نظر د نوماندو ښځو د عکسونو بندول په ښار او بازار کې هېڅ ښه کار نه دی . د دې لپاره چې دا افغانستان دی او اسلامي هېواد دی ، نو د ښځو عکسونه چې نامحرم يې ګوري موږ ورته نه ګورو او زموږ لپاره ښه نه برېښي، ځکه دا د ننګ مساله ده زه وايم چې ښځه يا د کور ده يا د ګور.))

بل نظر هم همداسې وايي چې : (( په اسلام کې ښځه امارت نه شي کولای، خو په شورا کې کولای شی ګډون وکړي، نو د عکسونو په اړه بايد هم ووايم د افغانې کلتور او مذهب له مخی د ښځو د عکسونو ليدل زموږ په ټولنه کې دا ډېر د شرم ځای دی که چېرې يو څه اسلامي حجاب پکې مراعات شوی وای نو شه به وو خو موږ يي چې وينو په عکسونو کې دا شی نه دی مراعات شوی . زه په خپله د ښځو عکسونو د بندولو په لارو او کوڅو کې مخالف يم، ځکه زه شکر مسلمان او يو افغان يم نو زما افغاني کلتور او پښتني ننګ دغه اجازه ماته نه راکوي چې زه د ښځې عکس په بازار کې ووينم. ))

خو يو شمېر نور بيا په دې نظر نه دي، ځينې خلک وايي چې د ټاکنو د اصلو له مخې هر کانديد که نارينه وي يا ښځينه، حق لري د خپل کمپاين په موخه خپل عکسونه خپاره او خلکوته خپله تګ لاره او پيغامونه په ډاګه کړي .

(( زما نوم محمدجان دی زه د ښځو عکسونه ته به ښه نظر ګورم داسې چې لکه خپلې مور يا خپلې خور ته ګورو ځکه هغوی د وطن لپاره کار کوي، نو څوک چی زموږ او موږ خلکوته خدمت کوي داسې ورته ګورم لکه زموږ مور چې وي او د عکسونو په بندولو يې هم ښه نظر لرم چې بايد ولګول شي.))

 

د دې تر څنګ ځينې نارينه وايي ښځې د ا حق لري چې خپل عکسونه خپاره کړي خو د شرعي او اسلامي قوانينو له اصولو سره سم بايد دغه کار وکړي .

خو پېغله ستورې وايي چې په ښار او بازا کې د ښځينه نوماندو عکسونه له شرعي او اسلامي قوانينو سره سم چاپ او خپاره شوی دي :

(( تر کومه ځايه چې موږ يې وينو، خو د دغو نوماندو ښځو عکسونه پوره په ستر او حجاب کې دي . موږ وينو چې ټکری په سر دی . که چېرې لږ څه سينګار کړي پکې برېښي نو دا خو د ښځو يوه سليقه او خپل شخصي کار دی .))

په خپله نوماندې مېرمنې هم دا ادعا کوي چې د دوی عکسونه د اسلامي حجاب سره سم په ښار او بازار او لارو کوڅو کې خپاره شوي دي . دوی وايي چې ښځې د ټولنې نيمايي برخه جوړوي او له همدې کبله د دوی شتون په سياست او د ټولنې په ټولو اړخونو کې ضروري بلل کېږي .

خو لا هم د ښځينه تصويرونو د خپرېدو د مخالفت د انګېرنې له مخې د افغانستان په يو شمېر سيمو کې تر اوسه ځينو ښځينه کانديدانو خپل تصويرونه دعامه ليد لپاره نه دي خپاره کړي .

همدا اامل دی چې د ملي شورا لپاره په تېرو ټاکنو کې ان ځينو ښځينه استازو نوماندو د خپلو تصويرونوپر ځای خپل انتخاباتي نښانونه چاپ کړی وو .

دا رنګه د رايه ورکولو لپاره د نوم ليکنې په کارټونو کې د ښځو د تصويرونو چاپېدل د شته حساسيتونو ته په کتو سره جبري بڼه نه لري .

 

 

شین چای مو زړیدو ته نه پریږدي

نویو څیړنو څرګنده کړي ده چې شین چای د سرطان او د زړه د ناروغیو له مینځه وړلو تر څنګ انسان ژر زړیدو ته نه پریږدي.

د هسپانیې د طبي مرکز څیړونکو د وینا له مخکې شین چای د پولې فینول په نامه دد انتي اکسیدانت لرونکی دی، کوم چې د آزاد راډیکالونو پر ضد کار کوي.

دا به دې معنی چې د انتي اکسیدانت د زوړوالي پر ضد د کار کوي او د اوږد عمر او اوږد ژوند  د رامنځ ته کولو لامل ګرځي او همدا راز د مخ او پوټوکي ګونځې ورکوي.

شین چای د انسان د بدون وزن زیاتولو ته نه پریږدي. د بینوا ویب پاڼي محترمو لوستنکو دغه طبي ډله دا هم وایې چې شین چای کولای شي په کال کې اووه پاوه وازده یا د بدن اضافي او غیر ضروري غوړي وسوځوي.
د هسپانیې د طبي مرکز محقیقینو په خپل طبي ژونال کې دا هم لیکلي چې شین چای ۲۳ نور لاملونه هم لري چې د انسان صحت ته ډیره ګټه رسوي.

څنګه کولای شو خپل اعصاب کنترول کړو؟

څنګه کولای شو خپل اعصاب کنترول کړو؟
که په ریښتیا هم  اعصاب خراب یاست او یا په یوه کوچنۍ  ترخه خبره په قهریږي نو لاندنیو ټکو  ته پام سره له دغې ستونزي ځان  خلاصولای شۍ:

لومړی: په کافي اندازه خوب وکړی.
که چیرته ستاسو اعصاب په کوچنی  موضوع ډیر  پاریږي نو د نورو عادي وګړو په پرتله تاسو ډیر  خوب ته اړتیا لرۍ او په خاصه توګه د شپې په خوب سربیره تاسو باید د ورځي پر  مهال هم  په خوب کولو ځان عادت کړﺉ او لږ  تر لږه  څلور ساعته د ورځي هم خوب وکړي.

دوهم: باید هغه خواړه ډیر وخورﺉ چې د بي دول ویټامین لرونکي دي.
په خوړوکې د ویټامین بي کمښت د دې  لامل  ګرځي چې سړی  ژر عصباني شي او د عصبي سیستم په سستۍ اخته شي نو تاسو باید تر ډیره بریده د بي ویټامین لرونکي خواړه استعمال کړﺉ.

دریم: د خپلي عصباني کیدو اصلي لامونه وڅیړۍ او په یوه کتابچه کې هره ورځ هغه عوامل ثبت کړﺉ چې ستاسو د عصبانیت لامل ګرځي او د ورځی په پای کې دغه عوامل او یا هم ستاسو د عصبانیت پیښې د تیرې ورځي له هغو سره پرتله کړﺉ.

څلورم: خپل کارونه په ډیره آرامۍ سره تر سره کړﺉ.
او خپل عصاب د کارونو په چټک تر سره کولو سره  ډیر مه خسته کوﺉ او باید ډیر سوکه سوکه کارونه په نورماله بڼه پر مخ بوزۍ.

پینځم: له ګڼه ګوڼي ډکو سیمو ته له ورتګ څخه ځان لري وساتۍ او هغه کارونه مه تر سره کوۍ چې پکې ډیر شر او شور وي دا ځکه چې دغه ناموزون غږونه او آوازونه ستاسو د اعصابو د ګډوډیدا لامل  ګرځي.

شپږم: ستونزمن کارونه ځان ته اسانه وګڼی او به ځان سره دا ووایاست چې یو عاقل کس ډیر سخت کارونه هم په آسانۍ سره تر سره کولای شي او په مینې او شوق سره خپلې ورځنۍ چاري تر سره کړﺉ تر څو د ستومانتیا احاس و نه کړﺉ.

اوم: تازه هوا تنفس کړﺉ.
کله چې تاسو د کارکولو پر مهال د ستومانتیا احساس کوﺉ نو سمدستي د  هغه کار له تر سره کولو ډډه وکړﺉ چې تاسو پرې لګیا یاست او هڅه  وکړﺉ چې په دغه وخت کې په آزاده هوا کي وګرځۍ.

اتم: هڅکله هم د خپلو ملګرو او دوستانو تر منځ په را پورته شویو شخړو او لانجو کې برخه مه اخلۍ.
تاسو باید یوازي خپلو ستونزو او مشکلاتو ته ډیر اهمیت ورکړﺉ تر څو په حوصله مندۍ سره خپلې ستونزي هواري کړﺉ نه دا چې خپله انرژي د دوستانو تر مینځ د شخړو پر مهال مصرف کړﺉ

 نهم: د خپلو خطاګانو څخه وروسته د ډیر غم احسان په ځان کې مه را مینځ ته کوﺉ.
او ځان په دې عادت کړﺉ چې که چیرته تاسو د خپل ژوند پر مهال یا د خپلو کارونو پر مهال له خطاګانو سره لاس او ګریوان کیږي نو ډیري غوصې او پښیمانتیا ته په ځان کې ځآی ورنکړﺉ..

  

۲- : دهستې مقناطيسي ريزونانس انځور کښلو فيزيکي بنسټ :

لیکوال  : پوهنوال ډاکترنظرمحمد سلطانزی  ځدراڼ
دجرمني هیواد، نېټه :  ۳-جون-۲۰۰۹

۲- : دهستې مقناطيسي ريزونانس  انځور کښلو فيزيکي بنسټ :
 ( Nuclear magnetic resonance imaging (NMRI)
 ۲داټوم هستې سپین (Nuclear spin)
دهرې مادې اټومونه دیوې مثبت چارج شوې  هستې څخه جوړدی چې په شاوخوا ټاکلومدارونوکې یې الکترونونه راڅرخي . داټوم په هسته کې پروتونونهProtons  اونیوترونونه Neutrons  شتون لري چې  دهستوي ځواکونو Nuclear   forces  په مرسته دیوبل سره کلک  تړلي دي . دهایدروجن اټوم هسته ترټولوعنصرونویوه سپکه همغږی  هسته تشکیلوي چې یوازی یومثبت برېښنایزچارج شوی پروتون لري .  دغه پروتون په خپل محورباندې راڅرخي  اودهستې سپین (nuclear spin) ورته ویل کیږي . څرنګه چې  پروتون مثبت برېښنایزچارج لري نوکله چې  څرخیدونکی حرکت ترسره کوي نو یومقناطیسي دوه قطبه یانې   دیپول(Magnetic dipole)  منځ ته راځي .   په ۱-   شکل  کې ښوول شوې ده چې دیوپروتون سپین spin   دیومقناطیس Magnet سره ورته دی . په دې مانا چې یو  مقناطیسي شمالي قطب N اویومقناطیسي  جنوبي قطب S  لري .  نوداسې ویلای شوچې دهایدروجن هسته مقناطیسي خواص لري  اودیو کوچني میله ډوله مقناطیس په ډول په خپل محورراڅرخي . لنډه داچې هریوسپین لرونکی اټوم چې سپین یې  دصفر نه مخالف قیمت ولري تل مقناطیسي خواص ښيي . که ومنوچې یوپروتون دیو میله ډوله مقناطیس سره کټ مټ ورته دی  نوپایله یې داده چې د مقناطیسي خواص سره سم خامخا یوه مقناطیسي قوه هم تړلې ده.  دغه قوه دسپین مقناطیس (Spin magnet) په نوم یادوو.  

  

۱-شکل : یوپروتون  H+ داسې خواص لري چې دیوې خوابرېښنایزمثبت چارج لري اودبلې خواپه خپل محورباندې راڅرخي . دغه ډول څرخیدونکي حرکت ته هستوي سپین (nuclear spin) ویل کیږي . په پایله کې همدغه سپین دی چې  پروتون ته مقناطیسي خواص وربښي  اولکه یوکوچنی مقناطیس  په خپل محورراڅرخي . ددې مقناطیس  شمال قطب په N او جنوب قطب یې  په S   سره ښوول شوی دی . دپروتون سپین یوویکټوردی اودخپل ځان مقناطيسي اغیزې سمت یاقطب په ګوته کوي . په نوموړي شکل کې دپروتون سپین وکټورپورته خواته دی اودمقناطیس شمال قطب  N په ګوته کوي .  په لنډډول ورته دسپین مقناطیس وایو(Spin magnet)    .
دپام وړ: داټوم په هسته کې  نیوترونونهNeutrons  هم شتون لري چې دپروتونو H+  پر برخلاف دبرېښنایزچارج خاوندان نه دي .   خوسره ددې هم سپین لري اوکټ مټ لکه پروتون H+  دسپین مقناطیسي خواص ښيي .
په هسته کې هریوپروتون اونیوترون خپل ځانګړی سپین لري . تراوسه پورې موږدهایدروجن هسته ترڅیړنې لاندې ونیوله. اوس به راشواودنوروعنصرونوهستوسپین به وڅیړو. تجربوښودلې ده چې هغه هستې چې دنوکلویونویانې پروتونوجمع نیوترونو شمیریې تاک uneven عددوي دهریوه نیوترون اوپروتون سپین سره جمع کیږی اویومحصله سپین ترلاسه کیږي . دبیلګې په توګه لکه کاربن C-13   ، فلورF-19  ،سودیم Na- 23   اوفوسفور P-31     . څرنګه چې دوه په درې برخه په طبیعت کې پیداکیدونکي ایزوټوپونه دصفرنه مخالف یومحصله هستوي سپین لري  نوله دې کبله دمقناطیسي ریزونانس کړنلارې لپاره ګتوردي. خوداټوم هغه هستې چې دپروتونواوهمدارنګه دنیوترونوشمیریې یوجفت even عددوي د محصله هستوي سپین خاوندان نه  دي اودصفر سره مساوي دی  . دبیلګې په توګه لکه اکسیجن O-16   ، کاربنC-12  ، اونور. نوموړي ایزوټوپونه دهستې مقناطیسې ریزونانس کړنلارې لپاره نه شي کاریدای .              په ۲-شکل کې دوه هستې ښوول شوې دي چې دپروتونواونیوترونومحصله سپین یې مساوی په صفراویادصفرنه  مخالف قیمت لري  . دیادولووړده چې پخپله هسته یوګرځیدونکی حرکت نه کوي بلکې دپروتونواونیوترونوخپل سپین ویکټورونه  سره یوځای کیږی اویومحصله  هستې سپین ورڅخه  منځ ته راځي . دغه محصله سپین ته دهستې مقناطیسي سپین ویل کیږي .  دیادولووړه ده چې دپروتون سپین هم یوازې نه دی بلکې دنوروکوچنیوذرولکه کوارک اوګلون سپین مجموعې څخه ترلاسه کیږي . دپروتون په منځ کې نورې لاکوچنۍ  ذرې هم  شتون لري چې دګلون Gluons  اوکوارک Quarks  په نامه سره یادیږي .

۲-شکل : دپاولي نومي نامتوجرمني فزیک پوه د قانون   Pauli –Princip سره سم دوه  یوشان هستوي ذرې نه شي کولای چې د هستې په منځ  کې دانرژۍ  یوشان حالت state   کې شتون ولري   . هغوی باید خپل سپین وکټورونه داسې سمبال کړي   چې ځینې یې موازي پورته اوځینې یې ضدموازي  ښکته سمت ولري   . په دې ډول سره دهغوی څرخیدونکی حرکت هم دیوبل ضدسمت ځانته غوره کوي .  دشکل په پورتنۍ برخه کې یوه هسته ښوول شوې ده چې دپروتونوجمع نیوترونوشمیریې یوجفت even عددی اوله دې کبله دهغوی دسپین وکټورونومحصله وکټوردصفرسره مساوي ده . په لاندې برخه کې دپروتونواونیوترونوشمیر یوتاک uneven عدددی نوله دې کبله  دهغوی دسپین محصله وکټوردصفر نه مخالف دی . همدالامل دی چې په پورتنې شکل کې دسپین مقناطیس  محصله وکټورصفر(Spin = 0  ) اوپه لاندې برخه کې دبېلګې په توګه  دپروتون لپاره دسپین قیمت دنیم عدد (Spin = 1/2 ) سره مساوی دی .
هستوي سپین دبنسټیزبڅرکواواټوم هستوپخپل محورڅرخیدونکي امپلس ته ویل کیږي اودمدار دوراني ضربې  orbital angular momentum  په نامه سره یادیږي   . دهستې سپین دهریوه اټوم لپاره ځانګړی قیمت لري اوله دې کبله دهرې ذرې  یوځانګړی خواص په ډاګه کوي . دهستې سپین دپروتونواونیوترونودسپین مجموعې څخه  ترلاسه کیږي  .  دکوانتوم میخانیکي Quantum mechanics قوانینوله مخې دپروتون سپین یواځې  نیم عدد (Spin = 1/2 )قیمت  اوهمدارنګه دنیوترون سپین هم یواځې  نیم عدد (Spin = 1/2 ) قیمت ځانته اخیستلای شي  . دهستې سپین دطاقوپروتونوشمیراویاطاقونیوترونوشمیرلپاره ځانته نیمایي عدد اویابشپړعددقیمت اخلی . دبیلګې په توګه لکه نیم ،یو،درې نیم .... اونور (  1/2, 1, 3/2,…9/2)  .    دهستې سپین قیمت دهغوهستولپاره چې دپروتونواونیوترونوشمیریې جفت وی د صفرسره  مساوي دی . هغه هستې چې دهستې سپین یې دصفرڅخه توپيرولري دمقناطیسي دوه قطبه ضربې magnetic dipole moment څښتن دي .  پایله یې داده چې  دمدار دوراني ضربه  I تل هم نیم عددنه شي کیدای  بلکې  بشپړعددوي . په دې مانا چې هغه هستې چې دپروتونواونیوترونوشمیریې جفت وي نودهستې سپین یې صفردی      (Spin = 0)   . خوهغه هستې چې دپروتونواونیوترونوشمیریې طاق وي نودهستې سپین یې صفر نه دی ، داځکه چې پاتې شوي  هغه پروتونونه اونیوترونونه چې  په خپل مدارکې جوړه ملګرې وه نه لري  اوپه توپیرلرونکومدارونوکې موقعیت و لري      دسپین قیمت یې صفرنه وي بلکې سپین یې منفی نیم (Spin = -1/2 )  اویامثب نیمايې عدد        (Spin = +1/2 )  وي . داځکه چې پروتون اونیوترون یوه داسې  جوړه تشکیلوي چې دهغوی سپین موازي اودیوه بل په ضدسمت کې  پریوځي .
په ۳–شکل کې دیوه ناروغ  بدن څخه یوکوچنې یوملي مترمکعب  حجمVoxel   ستر شوی دی . نوکله چې   د بهرنۍ مقناطیسې ساحې قیمت صفر وي ( B = 0 )   نوپه عادي توګه په دغه یوملي مترمکعب  حجم کې   دهایدروجن هستوګڼ شمیرسپینونه  هرې خواته خواره واره سمتونه  لري . همدالامل دی چې په عادی حالت کې  دسپین وکټورونه یوبل سره دفع کوي او د سپین محصله وکټوریې صفردی . په پایله کې دغه حجم بهرخواته هیڅ مقناطیسي  خواص نه ښيي .  خوکله چې ناروغ  دهستې مقناطیسي ریزونانس په ماشین کې ورننه باسو، نو ځینې سپین مقناطیس دبهرني مقناطیسي ساحې سره موازي پریوځي خو ځینې نور سپین مقناطیس دبهرني مقناطیسي ساحې B  سمت سره مخالف موازی سمت غوره کوي . دحیرانتیاوړخوداده  چې نوموړې کړنلاره په یوه عادی مقناطیس کې بل ډول ده .  دبیلګې په توګه که  یوه میله ډوله  عادي مقناطیس په همدغه بهرنۍ مقناطیسی ساحه کې واچوونوټول یې دمقناطیسي ساحې سره یوسمت موازی  پریوزي  .  په ۴–شکل کې دیوه ناروغ په بدن کې دسپین مقناطیسونوموازی شوي اوضدموازی  سمتونه  ښول شوی دي کله چې دهستې ریزونانس توموګرافی په دستګاه کې پروت وي .

۳-شکل : کله چې ناروغ دهستې ریزونانس توموګرافی په دستګاه  (NMRI) کې پروت وي  نو    داټومونودهستې ځینې  سپین مقناطیسونه   (Spin magnet) دبهرنۍ مقناطیسي ساحې سره موازی پریوځي اوبیا ځینې سپین مقناطیسونه  ضدموازی  سمت ځانته غوره کوي .  په  عین وخت کې دیوې خوادپروتونوسپین مقناطیس وکټورونه په خپل محورراڅرخي اودبلې خوا دبهرنۍ ستاتیک مقناطیسي ساحې B لیکوپه ګردشاوخوادوراني حرکت precession  ترسره کوي .  په نوموړي شکل کې  موازي پنډې لیکې دهستوي ریزونانس  دستګاه  بهرنۍ مقناطیسي ساحه B  ده چې په عادي توګه دیونیم څخه تر درې تیسلا Tesla پورې قیمت لری اویوه متجانسه مقناطیسي ساحه جوړوي .  

 ۴ –شکل : یوه ستاتیک متجانسه بهرنۍ مقناطیسي ساحه  B   دناروغ په نسجونوکې دهایدروجن اټوم   دپروتونو سپین په مقناطیسونو (Spin magnet)  باندې یوه قوه واردکوي. دپروتون سپین مقناطیس د یوعادي کوچني مقناطیس سره کټ مټ ورته ده چې د همدې شکل په ښي اړخ څنډه کې دمقناطیسي ساحې (Magnetic field)  B   لیکو سره موازي په مقناطیسي  شمال قطب  N اوجنوب قطب S   سره  ښوول شوي ده . په پایله کې دپروتونوځینې سپین  دمقناطیسې ساحې B لیکو سره موازي اوځینې ضدموازی سمت غوره کوي . دبیلګې په توګه  په نوموړي شکل کې ټول دیارلس 13  سپین مقناطیس شتون لري . دهغوی څخه داتو8 سپین مقناطیسو شمالي قطب N پورته خواته (Spin up )  یانې دبهرنۍ ستاتیک مقناطیسي ساحې  B  لیکوسره موازي (parallel) اودپينځو  5 سپین مقناطیسوشمالي قطب N  ښکته خواته(Spin down)  یانې  دبهرنۍ ستاتیک مقناطیسي ساحې سره ضدموازي (anti-parallel)  پریوتي دي . دسپین مقناطیس پینځه ویکټورونه کوم چې پورته خواته دي دسپین مقناطیس پاتې  پينځوهغوویکټورونوسره چې ويکټورونه یې  ښکته خواته پراته دي یوبل سره خنثی کوي .  داځکه چې دهغوی سپین مقناطیس ویکټورونه دیوبل سره مخالف سمت لري .  په دې مانا چې دټولوسپینو محصله سپین مقناطیس   صفردی  (null net magnetization). پایله یې داده چې دغه لس سپین مقناطیس په ګډه سره  بهر ته کوم سوچه مقناطسيت         (net magnetization) نه ښيي.  نوموړي مقناطسیت ته ماکروسکوپیک مقناطسیت macroscopic magnetization. هم ویل کیږي . دپاتو درېو سپین مقناطیسونوویکټورونه پورته خواته  (Spin up )  یانې دبهرنۍ ستاتیک مقناطیسي ساحې B  لیکوسره موازي (parallel)  پریوتي دي چې په  سره رنګ سره ښوول شوي دي . که دهریوه سپین مقناطسيت په  magnetization= m   سره وښیواوبیادهغوی درې واړوسپین مقناطسيت m  سره جمع کړونویومحصله سوچه مقناطسيت M    منځ ته راځي  . دریاضي معادله یې داسې ده . (m+m = M) .   په بدن کې دهایدروجن اټوم هستوهمدغه سوچه مقناطسيت  M  فزیکي هغه خواص دي چې دهستې مقناطیسي ریزونانس کړنلارې بنسټ جوړوي اودنسجونودرې بعده اناتومي جوړښت، دناروغیوشتون  اودغړودکارکولومیتابالیزم  دعکس په توګه راښيي .   

(ددویمې   برخې پای )

د معدې په تیزابو د ژیړرنګو میوو اغیزه

د یوه تازه تحقیق پایلي ښیې چې د ژیړ پوټوکي درلودونکي میوې داسي یو خاصیت لري چې کولای شي د انسان معده له تیزابې حالت څخه وژغوري.

د لندن د طبي څیړنو د مرکز پروفیسرانو دغه تحیقیق په ۲۵ زرو کسانو تر څیړنو وروسته بشپړ کړ.
هغوي وایې چې مالته او ورته نورې ژیړ رنګي میوې کولای شي چې د معدې تیزاب په تدریجي توګه لږ  کړي او په پایله کې یې له مینځه یوسي.

د دغه  مرکز ډاکټران توصیه کوي چې  په متوسطه توګه په ورځ کې د مالتې د یوه ګیلاس اوبو څښل کولای شي د معدې له تیزابي کیدو څخه مخ نیوی وکړي  او په ورته وخت کې د انسان په روحي او جسمي سلامتۍ هم مثبتې اغیزي درلودلای شي.

د لندن د طبي مرکز  څیړونکي وایې  چې د نړۍ  په کچه ډیر انسانان د معدې له ناروغۍ رنځيږي او د معدې  ناروغي بیا په تدریجي توګه نورو ناروغیو ته هم لاره هواروي.

ډاکټران وایې  چې په اپتدا کې د معدې تیزاب ډیریږي او وروسته بیا ترینه زخم او د معدې دیوالونه شړیږي چې دمګړۍ ډیري کسان له دغه حالت سره مخامخ دي.

د دغې څیړني په پایله  کې دا جوته شوي چې ویټامین  سي درلودنکي میوې د معدې د تیزابو په لري کولو کې کارنده رول لوبوي او هغه کسان چې د معدې له تیزابو کړیږي باید په خپله غذايي تابلو  کې  ویټامین سي لرونکي خواړه ډیر کړي
ویټامین سي اکثراْ په ستروس میوو کې( مالټه،  نارنج، لیمو، سنتره) موندل کیږي.

ډنګروالی د سرطان ناروغۍ خطر کموي

طبي څيړني ښیې، هغه ځواني ښځي چې په خپل فزیکي جوړښت کې د پستانونو (تیو)د سرطان زیږونکي جینونه لري کولای شي د خپل بدن  د وزن  په  کمولو سره په ځان کې  د دغې ناروغۍ خطر تر زیاته حده را ټیټ کړي.
نړیوالو   طبي څیړونکو له  متواترو پلټنو وروسته دا وموندله چې  که چیرته د یوه  مناسب وزن درلودونکي ښځه چې عمر یې د ۱۸ او ۳۰ کلونو ترمنځ وي، خپل نورمال وزن لږ تر لږه پینځه کیلوګرامه له  مناسب حد څخه کم کړي نو په خپل دې  کار سره به یې د تیو په سرطان د اخته کیدو فیصدي هم ۶۵ سلنه تيټه کړي وي
دغه ناروغي تر ۴۰ کلونو پوري ښځي  تهدیدولای شي.

دا په خپل ډول  کې  لومړۍ څیړنه ده چې د بدن  د وزن  او سرطان ناروغۍ اړیکې په ګوتو کوي.
نړیوالو څيړونکو ویلي چې تر  اوسه پوري داسي  کوم تحقیق نه وو تر سره شوی چې وښیې آیا د بدن وزن د سرطان د ناروغۍ لامل ګرځي که څنګه.
څیړونکي وایې چې په ځوانۍ کې د ډنګر بدن درلودل کولای شي چې د ښځو په  مینځ کې د سینو د سرطان ناروغي را ټیټه کړي.

نړیوال طبي محقیقین  توسعه  کوي چې په ټوله کې باید هر  انسان په ځوانۍ کې  کوښښ وکړي چې د خپل بدن  وزن په انډول کې وساتي او که نه نو د عمر په زیاتیدو سره به له  بیلا بیلو ناروغیو سره مخ شي.