ارګ په لغت کې د یوې لویې کلاپه مېنځ کې کوچنې کلا ته وایی چې د برجونو درلودونکی وی ، په اصطلاح کې د فرمان ورکوونکی داوسېدو ځای ته وایی له همدې کبله هغه ځای ته ویل کیږی چې په هغه کې دښار ، ولایت یا هیواد مشر واوسېږی او له هغه ځایه چارې اداره کړې . پخوا دغه مفهموم په افغانستان کې د دوو ځایو نو لپاره کاریده ، یو یی مخکې دافغان اوانګلیس له دوهمې جګړې نه اوبل یی وروسته له دغې جګړې نه .
دانګریزانو دپوځ دتیری یوه ناوړه پایله په افغانستان کې داوه چې دکابل دبالاحصار ودانې یا دافغان باچاهانو کلکه کلا او دچهلستون لرغونی ماڼۍ دانګریزی واکدار رابرتس په حکم سره وران شول .اوله دغو سترو اولرغونو ماڼیو نه چی دسدوزایانو په وخت کې دباچا داوسیدو له ځایه برسیره یو زر داوسېدو کورونه ، بازار اوڅو نومولې کلا ګانې په کې وی له خاورو پرته بل څه پاتې نه شول.
دانګریزانو دپوځ حضور داځل اوږد شو اوکله چې دغو ځواکونو افغانستان پریښود او دچارو واګې یی عبدالرحمن خان ته وروسپارلې نو دباچا داوسېدو یا د ارګ په نامه کوم ځای په کابل کې وجود نه درلود بنا پردې عبدالرحمن خان وروسته له دې چې په کابل کې میشت شو اوخپل ځای یی وټاکه نو کندهاری اوکابلی مهندسان او معماران یی راوغوښتل څو دشیرپور ترڅنګ یعنی دهغه وخت دکابل په شمالی اوشما ل ختیزه برخه کې دارګ دجوړولو کار پیل کړی له همدې کبله عبدالرحمن خان په دغه سیمه کې دوه سوه جریبه ځمکه بېله کړه او امریی وکړ څو چې دبڼ په مېنځ کې دشاهی ارګ ماڼۍ ودانه شی.
د مهندسانو دغه ډله دسیدیاقوت شاه څرخی په مشری چی دامیر نږدی او دباور وړ کس و او وروسته په قلعی بیګی هم مشهور شو دهغې ورځې دمعماری دفنونو سره سم دارګ کلا دکنګره لرونکو اوتیر کشو دیوالونو سره جوړه کړه او ددیوالونو په شاوخوا کې یی یو خندق داوبو لپاره وویست ، دغه راز یی د ارګ دکلا ددیوالونو په څلورو کونجونو کې څلو ر برجونه چی دتوپونو اونورو دفاعی وسایلو لپاره یی تیرکشونه درلودل جوړ کړل.
سلام خانه چی په هغه کې دجشنونو او اخترونو مراسم ترسره کیدل هم دختیزو دروازو په خواکې جوړه شوه اوپه همدې ودانۍ کې دلومړی ځل لپاره دافغانستان د ملی شورا غونډه جوړه شوه.
دغه رازدسلطنتی کلا دځانګړو معماری اصولو پربنسټ نورې ودانې هم په ارګ کې دننه جوړې شوې دهغو له ډلې نه دباچا ددفتر لپاره ودانۍ ، ځانګړی ځای دباچا دکورنۍ ا ومیرمنو لپاره چې حرم سرای به یی ورته ویل ، د ارګ دکارکونکو لپاره کوټې، دنقدوپیسو اوګران بیه توکو دساتنې لپاره دشاهی خزانې ځای ، کوتی باغچه ، دوسلې دیپو، دباچا دساتونکو ځای ، دزندانیانو دساتنې لپاره شاهی محبس ، پخلنځۍ او دخوراکی توکو لپاره دزیرمې کولو ځای یادولی شو.
نورې ودانۍ:
دارګ د ودانۍ ترڅنګ چې دودانولو کاریی دعبدالرحمن خان په وخت کې بشپړ شو راوروسته وختو کې هم ځېنۍ ودانۍ جوړی شوی چې په هغه ډله کې لاندې ودانۍ دی:
ددلګشا ماڼۍ:
دستورماڼۍ:
لومړۍ نمبر ماڼۍ:
دوهم نمبر ماڼۍ:
ډبرینه ماڼۍ( قصر سنګی):